اگر احيانا ديدى كه مادهء ورم از اثر دارو يا خود به خود به سوى اندام اصلى و ارزنده‌تر برمىگردد ، علاج تخليه كردن ماده از ورم است ؛ مگر اينكه معلوم شود كه مادهء برگشته از ورم به سوى اندام اصلى ، ماده‌اى است كه اندام ورم كرده آن را از خود دفع مىكند و اندامى كه ماده بدان مىريزد سر راه قرار دارد و شبيه اشغالدانى شده است ؛ كه در اين حالت نبايد داروى بازدارنده و دفع‌كننده را به كار برى - كه اين موضوع را سابقا به تفصيل ذكر كرده‌ايم . اگر بيم آن بود كه ورم دارد سخت مىشود ، داروى سست‌كننده‌اى آن چنانى به كار ببر كه گرمىبخش و رطوبت‌بخشى زياد در آن باشد . داروهاى بازدارندهء ورم كه تأثير داروييشان در حد متوسط است عبارتند از : افشرهء سبزيهاى سردمزاج - كه در بسيارى از بحثهاى كتاب ذكر كرده‌ايم - از قبيل : افشرهء خرفه ، افشرهء كدو ، آب افشرهء كاسنى ، افشرهء گياه هفت بند و غيره . . . همچنين افشرهء تاجريزى - كه ويژگى دارد . نه تنها افشرهء اين سبزيهاى سردىبخش مفيد است ، بلكه اگر خود آنها را بكوبى و بر ورم بگذارى مفيدند . اگر افشرهء اسفرزه را در موم و آب سرد مرهم كنى و بر ورم بگذارى بازدارندهء خوبى است . شايد اگر تنها ابر مرده را در سركه و آب سرد خيس كنى و بر ورم بگذارى براى بازداشتن ورم كافى باشد . اگر ورم در مرحلهء اوّل است كاكنه را بر آن بگذارى تأثير زياد دارد . پوست انار و هميشه بهار و قاوت بسيار خوب اگر باهم بپزند و بر ورم بگذارى خوب است . و اگر پوست انار و هميشه بهار و قاوت باهم بر آتش پخته با كمى سركه يا سماق مخلوط باشند بسيار تأثيربخش‌تر است . جل وزغ را بر ورم بگذارى خوب است . اگر ديدى كه نياز به داروى قوىتر و تأثيربخش‌تر هست ، صندل ، اقاقيا ، خشخاش شاخدار ، تانبول و بنگ را بر داروى گذاشتنى اضافه كن ! گياهى دارويى هست كه آن را گياه ورمها گويند ؛ اگر در نخستين مرحلهء برآمدن ورم اين گياه استعمال شود بسيار خوب است . براى خشكانيدن و مانع آمدن از انتشار ماده از زعفران استفاده كن ! در ابتدا - كه تازه ورم سر برآورده است - رطوبت بخشيدن به ورم خطر در بر دارد . اگر سردى بخشيدن از اندازهء لازم بسيار تجاوز كند ، ممكن است اندام ورم‌زده تباه شود و خلط حبس شده در ورم فاسد گردد و رنگ ورم متمايل به سبز و سياه گردد . اگر بيم اين حالت رفت و حدس زدى كه اندام ورم كرده و مادهء بندآمده در ورم دارند فاسد مىشوند ، آرد جو و لبلاب و چيزى كه نيروى سست‌كننده در آن باشد بر ورم بگذار ! همين‌كه نشانى فاسد شدن اندام يا مادهء داخل ورم پيدا شد ، ورم را نيشتر بزن و شق كن و هيچ به انتظار آن مباش كه مادهء ورم جمع شود و پخته گردد . منظورم از اينكه در نيشتر زدن عجله كنى و منتظر